Wat is coachend leidinggeven

Je medewerker loopt vast en komt bij je binnen. Je weet het antwoord meteen, want je hebt deze situatie tien keer eerder gezien. Je vertelt wat hij moet doen, hij gaat weer aan de slag. Twee weken later staat hij er opnieuw. Coachend leidinggeven begint precies op dat punt. In deze blog lees je wat het is, hoe het verschilt van sturen en hoe je het in de praktijk aanpakt.

Coachend leidinggeven betekent dat je medewerkers helpt om zelf tot een oplossing te komen, in plaats van die oplossing aan te reiken. Je stelt vragen, luistert en geeft ruimte. De ander doet het denkwerk.

Het idee erachter is eenvoudig. Wie zelf een keuze maakt, voelt zich verantwoordelijk voor de uitkomst. Zeg jij hoe het moet en gaat het mis, dan kan je medewerker met recht zeggen dat hij deed wat jij vroeg. Kiest hij zelf, ook al kwam die keuze voort uit jouw vraag, dan blijft het zijn keuze.

Dat maakt coachend leidinggeven meer dan een gespreksstijl. Het bepaalt waar het eigenaarschap in je team ligt.

Sturen gaat uit van de organisatie. Dit spreken we af, dit lever je vrijdag op. Je bepaalt het resultaat en vaak ook de weg ernaartoe.

Coachen gaat uit van de medewerker. Waar loopt hij tegenaan, wat heeft hij al geprobeerd, wat denkt hij zelf dat er nodig is? Jij zorgt voor de randvoorwaarden en laat het werk bij hem liggen.

Allebei zijn nodig. Een nieuwe medewerker die een taak voor het eerst uitvoert, heeft geen coachvraag nodig maar uitleg. Iemand die het werk al jaren doet, wordt juist gek van meekijken. Coachend leidinggeven werkt het best bij iemand die de taak kent en er in de praktijk nog niet helemaal uitkomt. De kunst zit in het schakelen tussen die stijlen, afhankelijk van de situatie en de persoon.

In een gesprek herken je het aan drie dingen.

Je stelt open vragen. Wat heb je er zelf al aan gedaan? Wat heb je nodig om verder te kunnen? Wat gebeurt er als je het anders aanpakt? Dat zijn geen strikvragen om iemand naar jouw antwoord te leiden, maar vragen die hem aan het denken zetten.

Je luistert en vat samen. Luisteren, samenvatten en doorvragen is de basisvaardigheid onder elk coachend gesprek. Door samen te vatten hoort de ander dat je hebt geluisterd en check je meteen of je het goed begrepen hebt.

Je controleert of het geland is. Vertel je toch iets, vraag dan of het duidelijk is en waarom je het zegt. Laat iemand het in zijn eigen woorden terugzeggen. Dan hoor je meteen wat er wel en niet is overgekomen.

Het lastigste deel is niet de techniek, maar het ongemak. Je weet vaak allang waar het heen moet en je ziet de valkuil aankomen. Toch laat je de ander zelf zoeken.

Dat betekent ook dat je fouten toestaat. Roep je van tevoren dat het misgaat en besluit je medewerker het dan maar niet te doen, dan heb je hem een leerervaring afgenomen. Reflecteren op wat er gebeurde kan alleen als er iets gebeurd is. Binnen grenzen waar geen blijvende schade ontstaat, help je iemand juist door hem tegen dingen aan te laten lopen.

Er hoort nog iets bij dat vaak wordt vergeten. Je hoeft als leidinggevende niet alles te weten. Daarvoor heb je je medewerkers. Weet je iets niet, dan zoek je het samen uit. Willemijn Jansen van gemeente Sluis noemt dat het inzicht dat haar het meest heeft geholpen. Wil je hier meer over weten? Lees ook onze blog over: moet je als leidinggevende alles weten?

Een team dat zelf keuzes maakt, komt minder vaak bij jou langs met vragen die het zelf kan beantwoorden. Mensen komen wel vaker vragen of je even wilt meekijken. Dat is iets anders dan vragen hoe iets moet. Gaat er iets mis, dan hoor je het eerder, want mensen voelen zich verantwoordelijk voor de uitkomst. Op de langere termijn houd je mensen ook langer vast, want wie zich ontwikkelt en ruimte krijgt, kijkt minder snel om zich heen.

Wil je hier concreet mee aan de slag? In onze blog met vijf tips voor coachend leidinggeven staat wat je morgen al anders kunt doen.

Wil je verder de diepte in, download dan de gratis whitepaper Coachend leidinggeven. Daarin lees je wat richting geven en ruimte geven in de praktijk betekenen, en hoe stuurzinnen en coachvragen helpen om eigenaarschap te vergroten. Met voorbeelden van gesprekken die beweging brengen.

Liever oefenen onder begeleiding? Kijk dan naar de vierdaagse training Coachend leidinggeven. Je werkt aan je rolopvatting, aan groepsdynamiek en aan coachende vaardigheden. Ook oefen je met een acteur.

Bekijk ons complete trainingsaanbod

We believe in Human Capital Growth